Poseł Sonik o zakazach dla pedofili

Wysłąno 15. gru, 2009 przez Jakub Śpiewak w Artykuły o pedofilii, Newsy o problemie

Wystąpienie posła Bogusława Sonika (PO) w debacie na temat: zakazy związane z karaniem za przestępstwa seksualne popełnione wobec dzieci

Szanowni Państwo,

W dobie realizowania fundamentalnej zasady jaką jest swoboda przepływu osób na obszarze Unii Europejskiej problem ten staje się jeszcze poważniejszy. Dzisiaj osoba skazana w jednym państwie członkowskim za takie przestępstwo może następnie przemieścić się do innego państwa i tam bez żadnych przeszkód wykonywać pracę umożliwiającą jej stały kontakt z dziećmi. Ściślejsza współpraca pomiędzy państwami członkowskimi Unii zapobiegłaby takim przypadkom, jaki miał miejsce dwa lata temu w Belgii odnośnie sprawy Fournireta, w której osoba skazana we Francji za pedofilię została następnie zatrudniona do pracy w szkole w Belgii. Brak informacji na jego temat i systemu umożliwiającego pozyskanie danych na jego temat stały się przyczyną śmierci kilkanaścioro dzieci.

Należy w sposób zdecydowany i jednoznaczny podkreślić, że pedofilia jest problemem dostrzeżonym oraz stanowczo potępianym przez Unię Europejską. Naszym obowiązkiem dzisiaj jest zapewnienie odpowiednich ram prawnych mających na celu przeciwdziałanie oraz zapobieganie tego rodzaju przestępstwom kryminalnym. Między innymi w tym celu w dniu 22 grudnia 2003 r. sporządzona została Decyzja Ramowa Rady dotycząca zwalczania seksualnego wykorzystywania dzieci i pornografii dziecięcej. Celem decyzji jest ustanowienie zgodnie z zasadą pomocniczości, minimalnego wspólnego podejścia Unii Europejskiej do tych przestępstw, w szczególności odnośnie rodzaju kary jaka powinna zostać określona w ustawodawstwie krajowym. Jednocześnie wspomniana decyzja wskazuje na możliwość orzekania zakazów względem przestępcy. Dalszym istotnym krokiem w kierunku zapewnienia odpowiednich instrumentów prawnych na poziomie unijnym usprawniających walkę z pedofilią jest zaproponowana przez Królestwo Belgii Decyzja Ramowa w sprawie uznawania i realizacji w Unii Europejskiej zakazów wynikających z wyroków za przestępstwa na tle seksualnym popełnione na dzieciach określone w Decyzji Ramowej z 2003 r. Celem propozycji jest zapewnienie, aby sądowy zakaz pracy z dziećmi wydany w związku z wyrokiem za przestępstwo na tle seksualnym lub pornografią dziecięcą, obowiązywał nie tylko w kraju, w którym został nałożony, ale w każdym innym kraju UE, do którego przeniesie się osoba objęta zakazem

Obecnie żadna regulacja prawna nie gwarantuje w należytym stopniu uznawalności i realizacji zakazu wykonywania czynności pozwalających na kontakt z dziećmi orzeczonego względem osoby skazanej za pedofilię w innym państwie. Ponieważ zakaz taki orzekany jest w związku z ciężarem popełnionych przestępstw, lub w celu zapobiegania popełnieniu przez skazanego kolejnych takich przestępstw, jest niezmiernie istotnym by zakaz ten był realizowany w tych wszystkich państwach członkowskich, w których ta osoba będzie przebywać. Wspomniana Decyzja zobowiązuje zatem państwa członkowskie, w których zamieszkuje osoba skazana, do uznawania zakazu wydanego w innym państwie oraz do realizowania tego zakazu na swoim terytorium.

Innym poważnym niedopatrzeniem w tym zakresie jest brak należytego przepływu informacji na temat przeszłości karnej osób pomiędzy państwami członkowskimi Unii. Dla zapewnienia funkcjonowania zasady wzajemnego uznawania zakazów, jest koniecznym aby taka informacja krążyła pomiędzy państwami, gdyż tylko wtedy będzie mogła dotrzeć do odpowiednich organów państwowych. Na podstawie prawa obowiązującego, tj. Konwencji z 1959 roku o pomocy prawnej w sprawach karnych, państwa-strony Konwencji obowiązane są do przekazywania informacji o orzeczeniach skazujących i później podjętych środkach do państwa zainteresowanego jedynie odnośnie obywateli tego państwa. Co oznacza, że informacja taka nie jest przekazywana do państwa zamieszkania skazanej osoby, a jedynie do państwa jej obywatelstwa. Na domiar złego wiele państw członkowskich nie wpisuje orzeczeń zagranicznych do własnych krajowych rejestrów skazanych, a bywa, że orzeczone zakazy nie figurują w ogóle w rejestrze. Decyzja Rady w sprawie wymiany informacji pochodzących z rejestru karnego z dnia 21 listopada 2005 r. nie poprawia tej sytuacji. Stąd niezbędna staje się regulacja zawarta w proponowanej Decyzji Ramowej. Po pierwsze decyzja wprowadza obowiązek wpisywania wszelkich zakazów orzeczonych w stosunku do osób skazanych za przestępstwa na tle seksualnym popełnione na dzieciach do rejestru skazanych. Następnie przewiduje obowiązek powiadamiania innego państwa o zakazie przy okazji przekazywania innych informacji z rejestru skazanych zgodnie ze stosowanymi przepisami międzynarodowymi w sprawie udzielania pomocy prawnej w sprawach karnych. Nakłada również obowiązek na państwo członkowskie, którego rejestr skazanych jest konsultowany odnośnie przeszłości karnej danej osoby, do składania w takiej sytuacji wniosku o informacje z rejestru skazanych do państwa obywatelstwa tej osoby.

Ponadto na mocy proponowanej Decyzji Ramowej wymogi dotyczące uznania oraz realizacji przekazanych zakazów przez właściwe organy państwa realizującego zostają dalece odformalizowane.

Projektowana Decyzja Ramowa w najpełniejszym stopniu urzeczywistni zakładany w niej cel zapobiegania przestępstwom na tle seksualnym popełnianym na dzieciach jeśli unormowane w niej uznawalność oraz wykonalność zakazów zostaną rozszerzone również na zakazy dotyczące wykonywania czynności w jakimkolwiek charakterze w instytucjach publicznych czy prywatnych zajmujących się nadzorem nad dziećmi lub pracą z dziećmi. Zatem należy wyjść poza pierwotnie proponowane zawężone stosowanie decyzji ramowej jedynie do zakazu wykonywania czynności zawodowych związanych z nadzorem dzieci o którym mowa w art. 5 ust. 3 ramowej decyzji Rady z dnia 22 grudnia 2003 r., w sprawie zwalczania seksualnego wykorzystywania dzieci i pornografii dziecięcej.

Należy również rozszerzyć ochronę obywateli Unii Europejskiej poprzez zobowiązanie państw członkowskich do wpisywania do rejestru skazanych również i tych zakazów, które orzeczone zostały w państwach nie będących członkami Unii, jeśli tylko pozwalają na to odpowiednie akty międzynarodowe, jak np. wspomniana już wyżej Europejska Konwencja o pomocy prawnej w sprawach karnych z 1959 roku. Ponadto, proponowana Decyzja Ramowa powinna regulować kwestię podwójnego obywatelstwa poprzez wprowadzenie obowiązku kierowania wniosku o informację z rejestru przez państwo członkowskie do organu centralnego każdego innego państwa członkowskiego, którego dana osoba ma obywatelstwo.
Na koniec należy podkreślić, że proponowana Decyzja Ramowa jest przejawem wprowadzania w życie konkluzji Rady Europejskiej z Tampere z 1999 roku, gdzie ustalono, że wzajemne uznawanie orzeczeń w sprawach karnych stanowić będzie kamień węgielny współpracy sądowej w ramach Unii Europejskiej.

Zdajemy sobie sprawę, że nie ma rozwiązań idealnych, ale jestem przekonany, że wprowadzenie skuteczny podniesie znacząco bezpieczeństwo naszych dzieci. Ale pracy nad problemem zwalczania pedofilii nie zakończyłbym na tym dokumencie. Państwa członkowskie muszą pójść dalej w implementacji oraz egzekwowaniu prawa w zakresie zakazów wykonywania zawodów. W konsekwencji każda instytucja zatrudniająca powinna mieć wprowadzony wymóg sprawdzania każdej osoby pod kątem przestępstw na tle seksualnym wobec dzieci.

Dziękuję wszystkim posłom za uwagi i zastrzeżenia do ostatecznej wersji raportu.

Bogusław Sonik, Platforma Obywatelska

dodany: 2007-05-06 15:12:39